59. Duszenie mięsa

Technika i proces duszenia, asortyment potraw duszonych

Darmowy 7-dniowy jadłospis do pobrania:

59. Duszenie mięsa autorstwa Wojciech Bieganowski

Quiz wiedzy:

59.1. Proces duszenia

Duszenie polega na wstępnym obsmażeniu mięsa, a następnie jego gotowaniu pod przykryciem w niewielkiej ilości wody. Podczas wstępnego smażenia na powierzchni mięsa tworzy się zrumieniona warstwa, która chroni przed nadmiernym wypływem soków komórkowych oraz znacząco poprawia smak, zapach i barwę gotowej potrawy.

Cechy charakterystyczne:

  • Powstawanie sosu: Typową cechą potraw duszonych jest sos, który tworzy się bezpośrednio podczas trwania całego procesu technologicznego.

  • Kryteria podziału potraw: Rodzaj i nazwa gotowej potrawy zależą od stopnia rozdrobnienia surowca oraz od rodzaju zastosowanego sosu (naturalny, zasmażany, śmietanowy, pomidorowy lub grzybowy).

  • Zmiękczanie struktur: Duszenie jest procesem długotrwałym, co ułatwia rozbicie i zmiękczenie twardych tkanek mięsa.

59.2. Technika i etapy wykonania

Prawidłowy przebieg procesu duszenia mięsa wymaga zachowania ścisłej kolejności czynności technologicznych:

  1. Oprószanie i obsmażanie: Przygotowane porcje mięsa oprósza się mąką i smaży partiami na dobrze rozgrzanym tłuszczu.

    https://www.przepisy.pl/przepis/mieso-wieprzowe-duszone-z-warzywami

  2. Przekładanie surowca: Po uzyskaniu zrumienionej skórki mięso przekłada się do naczynia przeznaczonego do duszenia.

  3. Podsmażanie dodatków: Na tłuszczu pozostałym po smażeniu mięsa podsmaża się posiekaną cebulę.

  4. Podlewanie płynem: Mięso zalewa się wodą w takiej ilości, aby było nią tylko lekko przykryte, co pozwala na utworzenie bazy sosu.

  5. Doprawianie: Przyprawy dodaje się na początku procesu, natomiast sól wprowadza się pod koniec duszenia.

  6. Duszenie właściwe: Proces prowadzi się pod przykryciem na małym ogniu do momentu całkowitego zmięknięcia mięsa.

https://stosmakowaliny.pl/2020/03/29/mieso-plus-papryka-oczywiscie-po-wegiersku/

Sos powstały podczas duszenia może pozostać naturalny lub zostać wzbogacony o dodatki, takie jak pomidory, pieczarki czy ogórki.

59.3. Stopień rozdrobnienia mięsa

Mięsa duszone w drobnych kawałkach: Do tej metody przeznacza się najczęściej mięsa pochodzące ze starszych zwierząt, zawierające większą ilość błon i ścięgien, które ulegają zmiękczeniu podczas długiego duszenia. Wyjątek stanowi befsztyk Stroganow, do którego stosuje się wysokowartościową polędwicę wołową lub mięso drobiowe.

Mięsa duszone w kawałkach porcjowych: Do przygotowania porcji wykorzystuje się jednolite, zwarte kawałki mięsa o wysokiej jakości, pozbawione błon.

  • Krojenie i formowanie: Mięso kroi się w poprzek włókien w celu zwiększenia jego kruchości. Zrazy bite formuje się w okrągłe plastry o grubości ok. 1 cm.

  • Farszowanie: Zrazy zawijane nadziewa się słoniną, boczkiem, warzywami lub dodatkami kwaśnymi, a następnie zwija w rulon.

  • Czas obróbki: Czas duszenia kawałków porcjowych jest krótszy niż w przypadku małych kawałków, co wynika z wysokiej jakości surowca oraz jego wcześniejszego rozbicia.

Mięsa duszone w kawałkach wieloporcjowych (pieczenie duszone): Pieczenie duszone przygotowuje się z dużych elementów anatomicznych o masie nie mniejszej niż 1 kg.

  • Charakterystyka surowca: Wykorzystuje się zazwyczaj mięso ze starszych sztuk.

  • Obróbka wstępna: Mięso poddaje się marynowaniu lub peklowaniu. Marynowanie rozluźnia tkanki, przyspiesza dojrzewanie oraz poprawia kruchość i aromat. Potrawy przygotowane z mięsa marynowanego noszą nazwę pieczeni na dziko.

  • Zasada masy: Nie należy dusić kawałków o masie poniżej 1 kg, ponieważ prowadzi to do znacznych strat masy i uniemożliwia prawidłowe porcjowanie.

59.4. Porównanie parametrów technologicznych duszenia

Cecha

Drobne kawałki

Kawałki porcjowe

Kawałki wieloporcyjne

Wielkość mięsa

Małe kawałki, kostka

Pojedyncze porcje (zrazy)

Duże kawałki (min. 1 kg)

Rodzaj surowca

Może zawierać błony i ścięgna

Zwarte, dobrej jakości, bez błon

Często mięso ze starszych sztuk

Przygotowanie

Krojenie w kostkę

Porcjowanie, rozbijanie, formowanie

Marynowanie, czasem szpikowanie

Obróbka wstępna

Oprószenie mąką, obsmażanie

Oprószenie mąką, obsmażanie

Oprószenie mąką, obsmażanie

Sposób duszenia

W niewielkiej ilości wody, pod przykryciem

W małej ilości wody, pod przykryciem

W małej ilości wody, pod przykryciem

Czas obróbki

Długi

Krótszy niż przy drobnych kawałkach

Długi

Główny cel

Zmiękczenie mięsa

Zachowanie kształtu porcji

Uzyskanie kruchego mięsa

Typ sosu

Naturalny lub smakowy

Naturalny lub wzbogacony

Zwykle naturalny

Przykłady

Gulasz, paprykarz, ragoût, Stroganow

Zrazy bite, zrazy zawijane

Pieczeń duszona, sztufada, pieczeń na dziko

59.5. Asortyment i charakterystyka potraw duszonych

Rodzaj potrawy

Cechy charakterystyczne i wymiary

Sosy i modyfikacje

Sposób podania / Wydanie

Gulasz

Kostka ok. 3cm, 4–5 kawałków na porcję

Sos naturalny lub smakowy

Kasze, kluski, makarony, ziemniaki, placki ziemniaczane, surówki, warzywa, pieczywo; porcja: ok. 100 g mięsa + 100 g sosu

Paprykarz

2–3 kawałki mięsa na porcję

Sos z dodatkiem papryki, pomidorów i śmietany

Dodatki skrobiowe i warzywne jak do gulaszu

Befsztyk Stroganow

Polędwica wołowa krojona w paski (dł. ok. 5 cm, szer. i gr. 1 cm)

Sos paprykowo-pomidorowy ze śmietanką

Dodatki mączne i ziemniaczane

Ragoût

Dziczyzna lub cielęcina; 2–3 kawałki na porcję

Sos własny / smakowy

Dodatki skrobiowe i warzywne

Zrazy bite (siekanie)

Okrągły kształt, lekko rozbite plastry mięsa

Sosy: naturalny, zasmażany, śmietanowy, węgierski, myśliwski, grzybowy

Dodatki skrobiowe i warzywne

Zrazy zawijane

Rozbite płaty mięsa z nadzieniem ze słoniny, boczku i warzyw

Sos własny / wzbogacony

Ziemniaki, kasza, makaron, kluski, warzywa gotowane, surówki; porcja: ok. 200 g potrawy

Pieczenie naturalne (na dziko)

Duże kawałki mięsa (1–2,5 kg), poddane marynowaniu

Sos naturalny z pieczeni

Makarony, kluski, ziemniaki, kasze, warzywa, kiszonki, surówki

Sztufada

Duże kawałki mięsa szpikowane słoniną, marynowane

Sos naturalny z pieczeni

Dodatki skrobiowe i warzywne jak do pieczeni

Pieczenie zawijane

Rozbite płaty mięsa z farszem mięsnym lub warzywnym, zwinięte i związane

Sos własny

Dodatki skrobiowe i warzywne

Najważniejsze informacje:

Karta pracy:

59. Duszenie mięsa autorstwa Wojciech Bieganowski