4. Obliczenia zapotrzebowania energetycznego
Wyliczenia i wzory do obliczania PPM i CPM
Quiz wiedzy:
4.1 Obliczanie Podstawowej Przemiany Materii (PPM)
Jednostki energii: Zapotrzebowanie wyraża się w kilokaloriach (kcal) i kilodżulach (kJ).
1 kJ = 0,24 kcal
1 kcal = 4,2 kJ
Metody pomiaru PPM:
Metody bezpośrednie: Pomiar energii wytwarzanej w izolowanej komorze kalorymetrycznej (ciepło ciała podgrzewa wodę otaczającą komorę).
Metody pośrednie: Pomiar zużytego O2 i wydalonego CO2 (stosunek ten tworzy współczynnik oddechowy).
Metody obliczeniowe: Wykorzystują wzory szacunkowe (margines błędu wynosi ok. 10–20%).
4.2 Wzory na Podstawową Przemianę Materii (PPM)
Wzór podstawowy (szacunkowy): PPM (kcal/dobę) = 1 kcal * masa ciała (kg) * 24 h
Wzór Harrisa-Benedicta:
Kobiety: PPM = 655,1 + (9,563 * masa ciała [kg]) + (1,85 * wzrost [cm]) - (4,676 * wiek [lata])
Mężczyźni: PPM = 66,5 + (13,75 * masa ciała [kg]) + (5,003 * wzrost [cm]) - (6,775 * wiek [lata])
4.3 Całkowita Przemiana Materii (CPM) i współczynnik PAL
CPM = PPM * PAL
Współczynnik PAL | Poziom aktywności fizycznej | Charakterystyka dnia / pracy |
1,3 | Bardzo niska / niska | Mała aktywność w pracy + mała w czasie wolnym. |
1,5 | Umiarkowana | Mała aktywność w pracy + duża w wolnym czasie LUB duża w pracy + mała w wolnym czasie. |
1,7+ | Wysoka | Duża aktywność w pracy + duża w czasie wolnym. |
Składowe PAL: spontaniczna aktywność fizyczna, zaplanowana aktywność fizyczna, zwiększone zapotrzebowanie na tlen po wysiłku (EPOC), termiczny efekt jedzenia.
4.4 Bilans energetyczny organizmu
Stosunek energii dostarczonej z pożywieniem do energii wydatkowanej przez organizm:
Zerowy: Energia przyjęta = energia wydatkowana (utrzymanie stałej masy ciała).
Ujemny (deficyt): Energia przyjęta < energia wydatkowana (prowadzi do utraty masy ciała; wskazany przy redukcji).
Dodatni (nadwyżka): Energia przyjęta > energia wydatkowana (nadmiar magazynowany w postaci tkanki tłuszczowej; wskazany przy niedożywieniu).
