20. Witamina B2
Główne funkcje w organizmie, źródła w diecie
Quiz wiedzy:
20.1 Podstawowe informacje
Witamina B2, znana również jako ryboflawina, to kluczowa rozpuszczalna w wodzie witamina z grupy B. W organizmie pełni rolę koenzymu w licznych reakcjach enzymatycznych, uczestnicząc m.in. w aktywacji innych witamin z grupy B (głównie B3 i B6) oraz chroniąc komórki przed uszkodzeniami.
20.2 Główne funkcje w organizmie
Ryboflawina jest niezbędna do prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych – stanowi kluczowy składnik koenzymów biorących udział w przemianach węglowodanów, tłuszczów i białek, umożliwiając produkcję energii.
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego oraz przewodnictwo nerwowe. Bacznie uczestniczy w syntezie czerwonych krwinek, co wpływa na sprawny transport tlenu w organizmie. Odpowiada za regenerację tkanek skóry, błon śluzowych oraz narządu wzroku, a także wykazuje działanie antyoksydacyjne, neutralizując wolne rodniki i chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym. Ponadto wspomaga zdrowie oczu, chroniąc je przed rozwojem katarakty (zaćmy).
20.3 Ciekawostka - właściwości fizyczne i fluorescencja
Witamina B2 wykazuje unikalną właściwość fizyczną – pod wpływem promieniowania UV świeci na charakterystyczny, żółto-zielony kolor. Zjawisko fluorescencji ryboflawiny znajduje praktyczne zastosowanie m.in. w badaniach laboratoryjnych oraz w diagnostyce i leczeniu chorób oczu (np. podczas zabiegu cross-linking w terapii stożka rogówki).
20.4 Skutki niedoboru
Niedobór ryboflawiny prowadzi do szeregu objawów ze strony skóry, błon śluzowych oraz układu nerwowego. Do najbardziej charakterystycznych zmian należą suchość i pękanie skóry wokół ust, stan zapalny kącików ust (tzw. zajady i nadżerki) oraz zapalenie języka.
W obrębie narządu wzroku pojawia się podrażnienie, pieczenie i nadwrażliwość na światło, a długotrwały brak tej witaminy może skutkować stanem zapalnym rogówki lub tęczówki i pogorszeniem widzenia. Zbyt niska podaż witaminy B2 może wywołać niedokrwistość, uczucie zmęczenia, drażliwość i problemy z koncentracją, a u dzieci – spadek masy ciała oraz zatrzymanie rozwoju umysłowego. Na niedobór narażone są głównie osoby z zaburzeniami wchłaniania, osoby starsze, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby na diecie wegetariańskiej i wegańskiej.
20.5 Skutki nadmiaru
Ponieważ witamina B2 jest rozpuszczalna w wodzie, jej nadmiar nie jest magazynowany i zostaje łatwo wydalony z organizmu wraz z moczem, nadając mu jaskrawożółtą barwę. Z tego względu toksyczność ryboflawiny jest niezwykle rzadka.
20.6 Główne źródła w diecie
Witamina B2 występuje zarówno w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Przykładowa zawartość w 100 g produktu:
Wątroba wołowa – 3,5 mg
Sery – 1,38 mg
Orzechy (np. migdały) – 1,1 mg
Wołowina – 0,86 mg
Jaja – 0,5 mg
20.7 Zalecane dzienne zapotrzebowanie (RDA)
Zapotrzebowanie na witaminę B2 różni się w zależności od płci oraz stanu fizjologicznego:
Dorosłe kobiety: 1,1 mg
Dorośli mężczyźni: 1,3 mg
Kobiety w ciąży: 1,4 mg
Kobiety karmiące piersią: 1,6 mg
