18. Zastawa stołowa
Klasyfikacja zastawy stołowej, zastosowanie
Quiz wiedzy:
18.1 Podział i podstawowe pojęcia
Zastawa stołowa (zastawa serwisowa) to komplet naczyń, sztućców, szkła oraz bielizny stołowej służących do serwowania i spożywania posiłków oraz napojów. Dobór poszczególnych elementów zależy od charakteru lokalu, rodzaju świadczonych usług oraz oprawy planowanego przyjęcia.
18.2 Klasyfikacja zastawy stołowej według materiału wykonania
Zastawa ceramiczna – odporna na wysokie temperatury i chemię myjącą, nie chłonie zapachów i łatwo utrzymać ją w czystości. Dzieli się na porcelanę, porcelit, kamionkę i fajans.
Elementy: talerze (płaskie, głębokie, zakąskowe, deserowe), filiżanki ze spodkami, półmiski, wazy, sosjerki, dzbanki, kokilki oraz naczynia do zapiekania.
Zastawa metalowa – cechuje się wysoką trwałością i odpornością na uszkodzenia mechaniczne. Wykonywana głównie ze stali nierdzielnej, srebra lub platynowanych/złoconych stopów.
Elementy: półmiski, miseczki, sosjerki, dzbanki do kawy/herbaty, pucharki, cukiernice i patery.
Zastawa szklana – odporna na zmiany temperatury i środki chemiczne, przeznaczona głównie do serwowania napojów, alkoholi i deserów.
Elementy: kieliszki do wina i wódek, szklanki do soków/wody, dzbanki, pucharki do deserów, karafki.
Zastawa drewniana – wykorzystywana ze względów dekoracyjnych lub w gastronomii stylizowanej/ekologicznej (np. deski do serwowania serów, wędlin, pieczywa).
Zastawa z tworzyw sztucznych – lekka, często jednorazowa, stosowana w cateringach plenerowych i obiektach typu fast-food.
18.3 Klasyfikacja i podział sztućców
Podrozdział | Kategoria sztućców | Przeznaczenie | Przykłady zastosowania |
18.3.1 | Sztućce klasyczne (podstawowe) | Do codziennego spożywania dań głównych, przystawek i deserów. | Noże i widelce obiadowe, łyżki stołowe, łyżeczki do herbaty, widelczyki do ciasta. |
18.3.2 | Sztućce specjalne | Dedykowane konkretnym, specyficznym potrawom i owocom morza. | Widelec do ostryg, nóż do kawioru, szczypce do ślimaków, sztućce do homarów i raków, nóż do steków. |
18.3.3 | Sztućce serwisowe (środkowe) | Do porcjowania, nakładania i serwowania potraw z półmisków. | Widelec półmiskowy, łyżka do sosów, łopatka do tortu, szczypce do cukru lub lodu. |
18.4 Sprzęt pomocniczy i dodatkowy (maneże i akcesoria)
Elementy wspomagające obsługę kelnerską oraz podnoszące estetykę stolu: podgrzewacze do potraw i talerzy, klosze (tzw. cloche), ochładzacze do wina/szampana oraz zestawy przyprawników (maneże).









